Από το πρώτο του μυθιστόρημα κιόλας στο μακρινό πια 1968, ο Patrick Modiano έχει δημιουργήσει έναν λογοτεχνικό κόσμο περιβαλλόμενο από σκιές μνήμης, γεμάτο ήρωες με ψευδείς ταυτότητες και μυστηριώδη κίνητρα. Τα μυθιστορήματά του είναι μελαγχολικά, ελλειπτικά στην πλοκή τους και ποτισμένα στη λησμονιά και την προσμονή. Ο στόχος είναι η θύμηση μέσα από την απώλεια, το βίωμα μέσα από την εξαφάνιση του εαυτού.
Η «Χορεύτρια», σελίδα με σελίδα, γίνεται μια μορφή μνήμης, η επιφάνεια προβολής ενός αναξιόπιστου αφηγητή και η αλληγορία μιας φευγαλέας ζωής. Εδώ, ο χορός δεν
βρίσκεται στο κέντρο μιας πλοκής, αλλά μάλλον σκιαγραφείται ως ίχνος, ως μια ρυθμική αρχή της αφήγησης, ως μια φευγαλέα φιγούρα που δίνει ύπαρξη στην ίδια την αφήγηση. Στο κέντρο ενός μικρού γαλαξία χαρακτήρων που συναντώνται
στο μεταπολεμικό Παρίσι, η Χορεύτρια είναι η μόνη χωρίς όνομα ή επώνυμο. Κι όμως, είναι
αυτή της οποίας το περίγραμμα είναι το πιο ακριβές.
Βρισκόμαστε στο βορειοδυτικό Παρίσι. Από την αρχική σκηνή, το σκοτάδι βασιλεύει. Ο αφηγητής φέρνει ένα μικρό αγόρι, τον Πιερ, σπίτι μετά από ένα πάρτι γενεθλίων. Ένας άντρας ανοίγει την πόρτα. Η μητέρα του Πιερ, «η χορεύτρια», λείπει. Κάνει πρόβα για ένα μπαλέτο. Εποχές συγκρούονται. Ο αφηγητής διασχίζει τη λεωφόρο Raspail και νομίζει ότι αναγνωρίζει έναν άντρα που δεν έχει δει για πολύ καιρό. Πρέπει να γνωρίζονταν σε «μια αλλοτινή εποχή», από την οποία επανεμφανίζονται φαντάσματα. Ο άντρας του είχε νοικιάσει ένα δωμάτιο στα νιάτα του, στο 8ο διαμέρισμα του Παρισιού. Η μία συνάντηση οδηγεί στην άλλη. Ο χαρακτήρας της χορεύτριας βρίσκεται στο επίκεντρο της ιστορίας. Παρακολουθεί μαθήματα με έναν διακεκριμένο Ρώσο δάσκαλο χορού που της διδάσκει τις αρετές της πειθαρχίας.
Από την πρώτη πρόταση, η αμφιβολία εδραιώνεται και η μνήμη διστάζει. Όπως πάντα με τον Modiano, οι αναμνήσεις είναι αβέβαιες, μόλις που αναβιώνουν συγκεκριμένες περιστάσεις στις οποίες στιγμές από το παρελθόν «ξαναεμφανίζονται σαν να προέρχονται από ένα αστέρι που θεωρούνταν νεκρό εδώ και καιρό». Όμως προσπαθεί να επικεντρωθεί σε αυτά τα θραύσματα μνήμης. Υιοθετεί μια ορισμένη παντογνωσία, προσδίδοντας έτσι συνοχή στους χαρακτήρες του. Κατά συνέπεια, εναπόκειται στους αναγνώστες να κατανοήσουν το νόημα του κειμένου, υποκαθιστώντας τον συγγραφέα και δημιουργώντας συνδέσεις μεταξύ επαναλαμβανόμενων στοιχείων της αφήγησης.
Διαβάζοντας το βιβλίο είναι σαν να ανακαλύπτεις ένα Παρίσι σε ασπρόμαυρο. Είναι μια νοσταλγική επιστροφή στο παρελθόν που ποτέ δεν εξαφανίζεται πραγματικά. Είναι απλώς μια άλλη εποχή, κατακερματισμένη, σκορπισμένη, αλλά μια εποχή που θα είναι πάντα παρούσα αν μάθουμε να την ακούμε προσεκτικά. Σε έναν λογοτεχνικό κόσμο όπου οι ιστορίες συχνά υπαγορεύονται από γρήγορες πλοκές και βιαστικά συμπεράσματα, η «Χορεύτρια» ξεχωρίζει ως ένα καταφύγιο στοχασμού και ομορφιάς, με την μετάφραση του Αχιλλέα Κυριακίδη να συμβάλλει αποφασιστικά στην απόλαυση της ανάγνωσης.