Σίγουρα, σαν παιδί γεννημένο το '95, είναι δύσκολο να γράψω για την πορεία της Μαρινέλλας, όταν ξεκίνησε τη σόλο επιτυχημένη καριέρα της το ’60. Αυτό, όμως, που είναι σίγουρο είναι ότι η επιτυχία της και η αγκαλιά της φαίνεται στο ότι αυτά τα τραγούδια της μείνανε και είναι ακόμα στις λίστες του Spotify μας —για το αμάξι, για τα πάρτυ, ακόμα και στο TikTok. «Να παίζει το τρανζίστορ», «Και καλύτερα και για τους δυο μια ώρα αρχύτερα» από τα απαραίτητα στις γλεντολίστες μας, και το «Θα πάρω καπετάνιο», που έγινε το TikTok σύμβολο του περσινού καλοκαιριού.
Καλά, δε θα μιλήσω για ερωτο-δράματα, που επίσης τα βγάζουμε όλα συνήθως στη μουσική. Αντικειμενικά, τα τραγούδια της Μαρινέλλας ήταν για όλες τις περιστάσεις. Το θες, δεν το θες, το καψουράκι; «Μα εσύ ποτέ να μη χαθείς ποτέ από τη ζωή μου» —και δώσε να μετράς το παρκέ χωρίς το σάλι.
Τα περισσότερα τραγούδια της έμειναν στη δική μας γενιά γιατί, είτε σε πόνο είτε σε χαρά, αφήνουν αυτή την αέρινη αίσθηση που επικοινωνούσε με το αιθέριο στυλ της πάνω στη σκηνή —την αίσθηση του «Αγέρας Ήσουν», που σου δίνει η θάλασσα όσο τη χαζεύεις μέσα στο καλοκαίρι.
Για παράδειγμα, στην εκτέλεση του «Πρώτη Μου Φορά», φαίνεται απόλυτα το ταλέντο της: κρατά την αγωνία στο «Θεέ μου…», χτίζει την αγωνία του ακροατή και μετά τα δίνει όλη στο ρεφρέν. Παρόμοια, στο ανεπανάληπτο «Άνοιξε Πέτρα», το εύρος της φωνής της παρασύρει κάθε φαντασία.
Στα πρώτα της μουσικά βήματα, από τη μετάβασή της από ηθοποιός στο μουσικό χώρο, πλασίωσε ως δεύτερη φωνή το Στέλιο Καζαντζίδη, έχοντας την ευκαιρία να ερμηνεύσει τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι και του Μίκη Θεοδωράκη, όπως το «Βράχο Βράχο Τον Καημό Μου» ή το «Είσαι Η Ζωή Μου» ντουέτο με τον Καζαντζίδη, σε στίχους της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου και μουσική του Γιώργου Ζαμπέτα.
Στα πρώτα της σόλο βήματα ξεκινά με το άλμπουμ «Σταλιά Σταλιά», και το ομώνυμο τραγούδι σε μουσική του Γιώργου Ζαμπέτα ήταν από τις πρώτες της επιτυχίες που έμειναν. Εκεί, στις αρχές του ’70, ακολούθησαν τόσα πολλά που αδυνατώ να τα γράψω όλα, όπως το «Για Κοίτα Με Στα Μάτια» και ο «Πυρετός», σε στίχους και σύνθεση του Άκη Πάνου, το «Άνοιξε Πέτρα» και «Τη Βραδιά Μου Απόψε Μη Μου Τη Χαλάς», σε μουσική του Γιάννη Σπανού και στίχους του Πυθαγόρα, και το «Ζωγραφισμένα Στο Χαρτί», σε μουσική του Μίμη Πλέσσα και στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου.
Το «Για Σένανε Μπορώ» της Μαρινέλλας αποδείχθηκε έμπρακτα όταν, από δεύτερη φωνή του απόλυτου Στέλιου Καζαντζίδη, κατάφερε να γίνει σόλο-Μαρινέλλα. Σε μια εποχή που δε θα την πεις και την πιο εύκολη για τη γυναίκα, στα late '60s-'70s, έτσι; αποδεικνύοντας ότι η εργατικότητα και η πίστη στο ταλέντο της ήταν μεγαλύτερα απέναντι σε κάθε συντηρητισμό και μισογυνισμό της εποχής.
Έτσι άνοιξε τα φτερά της, βάζοντας όλη την ήδη υπάρχουσα εμπειρία της στο θέατρο συν τα 10 χρόνια μουσικής συνύπαρξής της με τον Καζαντζίδη. Η σόλο-Μαρινέλλα στα '70s φόρεσε παντελόνι, έσπασε το καλούπι του «η γυναίκα-τραγουδίστρια κάθεται δίπλα από τον μπουζουξή-τραγουδιστή» και σηκώθηκε όρθια, έτοιμη να οργώσει κάθε σκηνή —από την πιο απλή μπουάτ στην Πλάκα, μέχρι αυτή του ΟΑΚΑ στους Ολυμπιακούς Αγώνες και την τελευταία… στο Ηρώδειο.
Σίγουρα, η θεατρικότητά της και το ότι ξεκίνησε από ηθοποιός φαίνεται από το πώς μετρούσε και δέσποζε πάνω στη σκηνή μέχρι το τέλος, με τα πανέμορφα λευκά, μαύρα, πολύχρωμα και λουλουδάτα σύνολά της και το κόκκινο μανικιούρ της.
Το «Σύνορα Η αγάπη Δε Γνωρίζει» σε συνεργασία με τον Κώστα Χατζή ήταν ένα από τα τραγούδια-σταθμούς το 1976, όταν γράφτηκε ζωντανά από κινητό στούντιο για το άλμπουμ «Ρεσιτάλ» —επίσης τρομερή πρωτοπορία, έτσι; Ποιος θα έβλεπε τότε κάτι κοινό μεταξύ αυτών των δύο; Κι όμως, έγινε.
Αν είναι κάτι που λατρεύω στη Μαρινέλλα είναι το πόσο χώρο έδωσε αποδεδειγμένα σε όλους τους νεότερους μουσικούς να ανοίξουν και να εκφράσουν το ταλέντο τους. Από τα παραδείγματα που δείχνουν πόσο large ήταν σε αυτό, είναι ο απόλυτος σεβασμός και η αγάπη που έχει εκφράσει ο Τάκης Ζαχαράτος για εκείνη. Έχει δηλώσει πόσο σημαντική ήταν για το ξεκίνημά του —ένας καλλιτέχνης που τη μιμείται σχεδόν στο απόλυτο, με το δικό του ταλέντο. Κι όμως, αυτό το ταλέντο η Μαρινέλλα δεν το παρεξήγησε. Το αγκάλιασε.
Σαν mellennial, ίσως να έχω περισσότερες αναφορές και βιώματα από ό,τι ηχογραφήθηκε από το ’95 και μετά και τις συνεργασίες της. Για παράδειγμα, το άλμπουμ «Πρόβα Νυφικού» σε μουσική του Βασίλη Δημητρίου είναι ξεκάθαρα από τα αγαπημένα μου, με την ερμηνεία-μεγαλείο του ομώνυμου τραγουδιού. Το προσωπικό μου αγαπημένο είναι το «Τρελή», ερμηνεύοντας με το χαρακτηριστικό μπρίο της: «Εγώ, παιδί μου, είμαι τρελή, για αυτό με πάει το φιλί»
Το τελευταίο της προσωπικό άλμπουμ —πέρα από τις μετέπειτα ηχογραφήσεις που έγιναν άλμπουμ από ζωντανές εμφανίσεις της— ήταν το «Τίποτα Δε Γίνεται Τυχαία», μια συνεργασία σε στίχους και μουσική του Γιώργου Θεοφάνους. Μέσα στο άλμπουμ υπάρχει το τραγούδι «Εγώ Έχω Μάθει Πάντα Να Κοιτάω Ψηλά, Τον Ήλιο Μες Στα Μάτια», όσο το ακούω σκεπτόμενη τι μπορώ να γράψω εγώ, η δόλια η millennial, για τη Μαρινέλλα, συνειδητοποιώ ότι όλοι οι στίχοι αυτού του τραγουδιού αντικατοπτρίζουν τη δυναμικότητα, την εργατικότητα, το δέος της φωνής και της προσωπικότητάς της.
«Ο χρόνος σταματά για εμένα όταν βγαίνω να τραγουδήσω» είπε σε μία δήλωσή της. Κι όντως, ο χρόνος σταμάτησε όταν βγήκε να τραγουδήσει στο Ηρώδειο… Όμως, το αποτύπωμά της έμεινε —από τη φωνή της, από το ταλέντο της, από το ότι τόσες φράσεις της καθημερινότητάς μας, όπως το «Λίγο κρασί, λίγο θάλασσα και τ’ αγόρι μου», τα «Τα λόγια είναι περιττά», «Κι ύστερα κι ύστερα μα δεν υπάρχει ύστερα», «Τίποτα δε γίνεται τυχαία», μας τα έφερε για να μείνουν στο λόγο μας, στις μουσικές μας, στην καθημερινότητά μας.
Και για όλα αυτά… ευχαριστούμε.
Για όσους θέλουν να μάθουν περισσότερα για τη μητέρα της ελληνικής σκηνής, εκτός από τις συνεντεύξεις της ή τις ταινίες στις οποίες συμμετείχε, υπάρχει και το «Μαρινέλλα: Οι Νύχτες Που Έγιναν Μεσημέρια», το βιβλίο που γράφτηκε από το Γιάννη Ξανθούλη με την έγκριση της ίδιας της Μαρινέλλας —με στόχο να αποφευχθεί κάθε πιθανή ανακρίβεια για τη ζωή της.
