Υπάρχουν βράδια στην Αθήνα που η μουσική δεν λειτουργεί ως διασκέδαση, αλλά ως μια βαθιά, συλλογική εκπνοή, σαν ένα ταξίδι στο χρόνο. Κάπως έτσι ένιωσα στην έξοδο του VOX στον Κεραμεικό, φεύγοντας μετά το τέλος της παράστασης της Δήμητρας Γαλάνη και της Ελένης Τσαλιγοπούλου. Οι δύο αγαπημένες ερμηνεύτριες βρέθηκαν στη σκηνή ξανά μαζί 30 χρόνια μετά και το θρυλικό «Χάραμα» παρέα με το Βασίλη Προδρόμου, από τη νεότερη γενιά ερμηνευτών, και την μοναδική Ορχήστρα «Εστουδιαντίνα» Νέας Ιωνίας Βόλου.
Το πρόγραμμα ξεδιπλώθηκε σαν ένα καλοδουλεμένο κέντημα πάνω στο σώμα του ελληνικού τραγουδιού: λαϊκό και έντεχνο, παλιό και νεότερο, προσωπικό και συλλογικό. Από τα πρώτα λεπτά, με τις δύο ερμηνεύτριες μαζί στη σκηνή, η αίσθηση ήταν αυτή της οικειότητας. Το «Δίχτυ» έδωσε το έναυσμα, από τη μια η Γαλάνη με εκείνο το βάθος που κουβαλά δεκαετίες εμπειρίας και από την άλλη η Τσαλιγοπούλου με τη δωρική, γήινη τρυφερότητά της και την ιδιαίτερη χροιά της φωνής της.
«20 χρόνια φαίνονται σαν το χθες, και εδώ είναι η συνέχεια, δε μας πιάνει νοσταλγία», ανέφερε η Δήμητρα. Εκείνη μας πήγε από τον Τσιτσάνη στον Περπινιάδη και στις δεκαετίες του '40, του '50 και του 60' με σεβασμό στο λαϊκό τραγούδι. Και ήρθε η άλλη, η Ελένη, να φέρει τα σμυρναίικα μοτίβα μέσα με το αλέγκρο ύφος της. Άξιος και σημαντικός συνοδοιπόρος τους ο Βασίλης Προδρόμου, που με την απλότητα και την αυθεντικότητά του πρόσθεσε μια φρέσκια νότα στο σύνολο.
Στο δεύτερο μέρος, η βραδιά άνοιξε, μεγάλωσε, πήρε ανάσες. Η Δήμητρα Γαλάνη κινήθηκε με άνεση από τις πιο τζαζ αποχρώσεις μέχρι το καθαρόαιμο λαϊκό, σε στιγμές όπως το «Με Το Ίδιο Μαρτύριο» και το «Δεν Είμαι Εγώ». Η αναφορά στο Σαββόπουλο με το «Ας Κρατήσουν Οι Χοροί» λειτούργησε σχεδόν τελετουργικά, ενώ το «Χειροκρότημα» ήταν –όπως συχνά συμβαίνει– η στιγμή που ο χρόνος σταματά και ο χώρος σωπαίνει.
Η Ελένη Τσαλιγοπούλου, από την άλλη, έφερε τη δυναμική της παράδοσης στο τώρα. Με τραγούδια όπως το «Παιδιά Της Γειτονιάς Σου» και το «Να Μ’ Αγαπάς», έδειξε ότι το λαϊκό και το παραδοσιακό δεν χρειάζονται ανανέωση, μόνο αλήθεια. Το medley με επιλογές από το κοινό τους ρεπερτόριο ανέδειξε μια χημεία δοκιμασμένη στον χρόνο, χωρίς ίχνος ευκολίας.
Καθοριστικό ρόλο έπαιξαν οι μουσικοί και οι ενορχηστρώσεις: σύγχρονες, ηλεκτρισμένες όπου έπρεπε, αλλά με απόλυτο σεβασμό στο πρωτογενές υλικό. Από την «Ατομική Μου Ενέργεια» μέχρι τη «Δεύτερη Ζωή», ο ήχος παρέμενε καθαρός, αφήνοντας τις φωνές να «αναπνέουν» μέσα στις μελωδίες. Η σκηνοθετική επιμέλεια κράτησε το VOX μακριά από τη λογική του μεγάλου κέντρου και πιο κοντά σε μια μεγάλη, ζεστή μουσική σάλα.
Φεύγοντας από το VOX, η αίσθηση δεν ήταν ο ενθουσιασμός της επιτυχίας, αλλά η πληρότητα της ουσίας. Η Γαλάνη και η Τσαλιγοπούλου δεν ήρθαν να ανακυκλώσουν επιτυχίες. Ήρθαν να πουν μια ιστορία για την αγάπη, τον χωρισμό, την αντοχή και –τελικά– την ίδια την Ελλάδα. Όπως γράφτηκε βιαστικά στο encore:
«Κερδίζει τις εντυπώσεις η αλήθεια τους».
Ερμηνεύτριες: Δήμητρα Γαλάνη, Ελένη Τσαλιγοπούλου
Μαζί τους στη φωνή και την κιθάρα: Βασίλης Προδρόμου
Εστουδιαντίνα Νέας Ιωνίας
Φίλιππος Ρέτσιος, πιάνο
Γιώργος Μάτσικας, μπουζούκι
Κώστας Γεδίκης, μπουζούκι
Κώστας Κωνσταντίνου, μπάσο
Κυριάκος Γκουβέντας, βιολί
Δήμος Βουγιούκας, ακορντεόν
Αντώνης Καλιούρης, πνευστά
Ανδρέας Κατσιγιάννης, σαντούρι
Κώστας Μερετάκης, κρουστά
Παίζουν επίσης οι μουσικοί:
Σεραφείμ Γιαννακόπουλος: drums
Σπύρος Χατζηκωνσταντίνου: κιθάρα
Σχεδιασμός φώτων: Δημήτρης Λάιος
Ηχοληψία: Νίκος Κόλλιας, Σωτήρης Ζηλιασκόπουλος
Οι φωτογραφίες ανήκουν στο Στέλιο Γάσπαρη.